Trais yn erbyn menywod a merched – gweithredu gan y llywodraeth

Camau llywodraeth

Llywodraeth y Deyrnas Unedig

  • Yng Ngorffennaf 2020, cyhoeddodd Gwasanaeth Erlyn y Goron strategaeth pum mlynedd newydd i ddelio â lleihad yn y cyfraddau cyhuddo ac erlyn ar gyfer troseddau trais a rhywiol difrifol.
  • Yng Ngorffennaf 2020, yn dilyn her gyfreithiol, cytunodd Cyngor Cenedlaethol Penaethiaid yr Heddlu i ddisodli ffurflenni cydsyniad echdynnu data digidol oedd wedi gofyn i ddioddefwyr trais gydsynio i lawrlwytho holl ddata eu ffôn symudol.
  • Ym Mai 2020, cyhoeddodd Llywodraeth y Deyrnas Unedig £28 miliwn o gyllid atodol ar gyfer y sector cam-drin domestig, a £10 miliwn i gefnogi goroeswyr trais rhywiol, o ganlyniad i bandemig y coronafeirws.
  • Cyflwynwyd y Mesur Cam-drin Domestig i’r Senedd ar 3 Mawrth 2020. Mae’n creu diffiniad statudol o gam-drin domestig ac yn cyflwyno dyletswyddau ar awdurdodau lleol i ddarparu gwasanaethau cam-drin domestig seiliedig ar lety. Yng Ngorffennaf 2020, cyflwynodd Llywodraeth y Deyrnas Unedig addasiadau i gynnwys plant o fewn y diffiniad o ddioddefwyr, i atal defnyddio amddiffyn ‘rhyw garw’ mewn achosion o ddynladdiad, ac i gynnig gwell amddiffyn i oroeswyr mewn llysoedd sifil a theulu.
  • Yn Rhagfyr 2019, cynhaliodd Arolygiaeth Gwasanaeth Erlyn y Goron EM (HMCPSI) adolygiad thematig o achosion trais.
  • Ym Medi 2019, cyhoeddodd Llywodraeth y Deyrnas Unedig benodiad Comisiynydd Cam-drin Domestig cyntaf y Deyrnas Unedig.
  • Ym Mawrth 2019, cyhoeddodd Llywodraeth y Deyrnas Unedig adolygiad traws lywodraeth o’r ymateb cyfiawnder troseddol i drais a throseddau rhywiol difrifol, mewn ymateb i leihad mewn cyfraddau cyhuddo ac erlyn.
  • Yn 2016, cyhoeddodd Llywodraeth y Deyrnas Unedig Strategaeth Trais yn erbyn Menywod a Merched diwygiedig i leihau trais yn erbyn menywod a merched, ac i gynyddu adrodd, atgyfeiriadau heddlu, erlyniadau a chollfarnau – ymroddodd Llywodraeth y Deyrnas Unedig i roi £100 miliwn o gyllid cyn 2020. Diwygiwyd y strategaeth Trais yn erbyn Menywod a Merched ym Mawrth 2019.

Darllenwch ein hasesiad o gynnydd Llywodraeth y Deyrnas Unedig ar drais yn erbyn menywod a merched.

Llywodraeth Cymru

Mae trais yn erbyn menywod a merched yn fater sydd wedi ei ddatganoli’n rhannol. Er bod agweddau sy’n gysylltiedig i’r system cyfiawnder troseddol a phlismona wedi eu dal yn ôl i Senedd y Deyrnas Unedig, mae gan Lywodraeth Cymru’r pŵer i ddeddfu ar faterion trais yn erbyn menywod a merched sy’n gysylltiedig i dai, iechyd ac addysg.

  • Ym Mehefin 2020, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru gronfa £1.5 miliwn i helpu darparwyr gwasanaeth trais yn erbyn menywod, cam-drin domestig a thrais rhywiol (VAWDASV) mewn ymateb i bandemig y coronafeirws – mae hyn yn ychwanegol i hwb cyllideb £2.4 miliwn yn Rhagfyr 2019.
  • Mewn ymateb i’r pandemig, gwnaeth Llywodraeth Cymru ymdrech i ganfod tai priodol ar gyfer pobl nad oedd ganddynt fynediad i gyllid cyhoedd (amodau mewnfudo a weithredwyd gan Lywodraeth y Deyrnas Unedig) ond nid oes disgwyl i’r gefnogaeth yma barhau.
  • Ym Mai 2019, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru ei ganllaw statudol ar gyfer comisiynu gwasanaethau VAWDASV yng Nghymru i gefnogi comisiynu tystiolaeth yn seiliedig ar ymyraethau integredig gan wasanaethau VAWDASV i fodloni diben y Ddeddf VAWDASV.
  • Yn 2016, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru ei Strategaeth Genedlaethol ar VAWDASV ar gyfer 2016-2021 ac yna fe gyhoeddodd Fframwaith Cyflawni (2018-2021), sy’n sefydlu sut fydd y Llywodraeth yn bodloni ymroddiadau a wnaeth yn y Strategaeth Genedlaethol.
  • Nod Deddf Trais yn erbyn Menywod, Cam-drin Domestig a Thrais Rhywiol (Cymru) 2015 yw gwella ymateb y sector cyhoeddus i’r mater ac fe gyhoeddwyd Dangosyddion Cenedlaethol i fesur cynnydd yn erbyn y Ddeddf ym Mehefin 2019.

Darllenwch ein hasesiad o gynnydd Llywodraeth Cymru ar drais yn erbyn menywod a merched.

Gwnaed yr asesiad ar sail y dystiolaeth a oedd ar gael i fyny hyd at 15/09/2020