Casgliadau i gloi ICESCR 2025, paragraff 35
Argymhelliad Cymreig clir
Dylai’r Llywodraeth:
(a) Gwneud mwy i gywiro amodau gwaith anniogel. Mae hyn yn cynnwys hunangyflogaeth yn ogystal â gwaith sy’n rhan-amser, dros dro neu’n seiliedig ar gontractau dim oriau. Dylai’r Llywodraeth greu cyfleoedd gwaith da, yn enwedig i fenywod o grwpiau lleiafrifoedd ethnig a phobl anabl, yn unol â chyngor y Cenhedloedd Unedig ar amodau gwaith teg a da yn y gwaith;
(b) Sicrhau bod hawliau gwaith a nawdd cymdeithasol gweithwyr mewn swyddi ansicr yn cael eu diogelu’n llawn gan y gyfraith ac yn ymarferol. Mae swyddi ansefydlog yn cynnwys hunangyflogaeth, gwaith rhan-amser, gwaith dros dro a chontractau dim oriau;
(c) Sicrhau bod gan weithwyr mudol yr un hawliau â gweithwyr eraill, yn gyfreithiol ac yn ymarferol. Mae hyn yn cynnwys tâl, sicrwydd swydd, egwyliau ac amser rhydd, nawdd cymdeithasol ac ymuno ag undebau llafur. Stopio trin gweithwyr mudol yn annheg, yn enwedig y rheini sydd ar Fisa Gweithwyr Iechyd a Gofal, Fisa Gweithwyr Domestig Tramor, a’r rhaglen Gweithwyr Tymhorol. Mae hyn yn cynnwys peidio â chaniatáu ffioedd recriwtio, caniatáu i weithwyr newid cyflogwyr yn rhydd, diogelu eu cyflogau, diogelu gweithwyr sy’n rhoi gwybod am gam-drin a rhoi mynediad iddynt at archwiliadau, ffyrdd o roi gwybod am broblemau, gwasanaethau cyfieithu a chymorth cyfreithiol;
(d) Cryfhau cyrff gorfodi hawliau llafur drwy roi digon o bŵer, arian, staff ac arbenigedd i asiantaethau arolygu ac adrodd i wirio amodau gwaith yn briodol a sicrhau bod pob gweithiwr, gan gynnwys gweithwyr mudol, yn gallu cael gafael ar atebion;
(e) Gwella amddiffyniadau yn erbyn gwahaniaethu yn y gwaith, gan gynnwys gwahaniaethu ar sail ethnigrwydd a hunaniaeth o ran rhywedd. Gwneud mwy o waith i atal aflonyddu, gan gynnwys aflonyddu rhywiol, drwy sicrhau bod ffyrdd effeithiol o riportio hynny a’i gywiro.
Original UN recommendation
The Committee recommends that the State Party, along with the devolved government of Northern Ireland:
(a) Intensify efforts to address precarious working conditions, including part-time, temporary and zero-hour contracts and self-employment, and create decent work opportunities, with a particular focus on women from ethnic minority groups and persons with disabilities, guided by the Committee’s general comment No. 23 (2016) on the right to just and favourable conditions of work;
(b) Guarantee that labour and social security rights for workers in precarious employment, including part-time, temporary and zero-hour contracts and self-employment, are fully protected in law and practice;
(c) Ensure that migrant workers enjoy equal rights to other workers, in law and practice, in terms of wages, job security, rest and leisure, social security and trade union membership, and eliminate exploitative practices affecting migrant workers, particularly workers under such work visa arrangements as the Health and Care Worker, Overseas Domestic Worker and Seasonal Worker visa schemes, by banning recruitment fees, lifting restrictions on changing employers, extending wage protections, protecting workers who report abuse and guaranteeing access to inspection and reporting mechanisms, including interpretation services and legal aid;
(d) Strengthen enforcement bodies for labour rights, including labour inspection and reporting mechanisms, by allocating the necessary powers and adequate financial, human and technical resources to effectively monitor working conditions and ensure that all workers, including migrant workers, have access to effective remedies;
(e) Enhance protections against discrimination in employment and occupation, including based on ethnicity and gender identity, and reinforce measures against harassment, including sexual harassment, with effective reporting and redress mechanisms.
Date of UN examination
12/03/2025
Original UN document
Lawr lwytho casgliadau i gloi gwreiddiol 2025 y ICESCR ar wefan y CU.
Diweddarwyd ddiwethaf ar 26/08/2025